Nutshell

De bedenkers

Nutshell is een idee van reclamebureau Everybody Likes Penguins, dat zich bij de uitvoering en lancering laat inspireren door een klankbordgroep met vertegenwoordigers van geïnteresseerde organisaties. Dit zijn onder meer Hogeschool Utrecht, ROC Midden-Nederland, ICT-bedrijf Social Brothers en digitaal mkb-bedrijf Kaliber Interactive.

Het vraagstuk

De ontwikkelingen in de wereld van de digitale media, communicatie en softwareontwikkeling gaan razendsnel. Wie in deze wereld werkt, moet continu blijven leren. De eenvoudigste oplossing is zelf videotutorials kijken. Gaat het om heel gerichte vragen, dan zijn daar geschikte websites voor. Maar zeker voor grotere leervragen is dat niet genoeg. Wat dan? Bestaande opleidingen kosten vaak meer tijd dan de gemiddelde mkb’er of zzp’er vrij kan maken. Meerdaagse trainingen van grotere bureaus zijn kostbaar. En reguliere opleidingen bieden vaak niet de meest actuele kennis. Mensen die al in de digitale techniek werken, beginnen ook niet vanaf nul. Zij willen korte en effectieve trainingen om vanaf hun huidige kennisniveau de stap naar een nieuwe technologie te maken. Die zijn echter lastig te vinden.

Het !DEE

Nutshell is een platform voor kennisdeling. Mkb’ers en zzp’ers kunnen hier praktijkgerichte trainingen en workshops vragen en aanbieden. Het gaat om face-to-face-trainingen in combinatie met online verdieping door de cursisten zelf. Dit is de meest effectieve manier om kennis over te dragen, zo blijkt uit onderzoek van Columbia University.

De trainers zijn mkb’ers en zzp’ers uit het vakgebied. Via Nutshell geven zij naast hun reguliere werk korte trainingen aan kleine groepen deelnemers. Door hun kennis te delen, krijgen de trainers niet alleen extra inkomsten, maar ervaren ze ook meer zingeving in hun werk. En voor de deelnemers blijven de trainingen en workshops betaalbaar: de scholingskosten passen binnen het gebruikelijke uitgavengedrag van mkb’ers en zzp’ers.

Nutshell wordt in eerste instantie gelanceerd in de digitale wereld: ontwikkeling van digitale tools, websites en apps, online communicatie, contentcreatie, online media en advertising. Later kan het platform doorgroeien naar andere branches waar veel mkb’ers en zzp’ers actief zijn.

Masterclass Smart Maintenance Techport

De bedenkers

Deze masterclass is een idee van drie mkb-onderhoudsbedrijven uit de procesindustrie in de Metropoolregio Amsterdam. Microtechniek Groep is een fabriek en serviceorganisatie voor machines en machineonderdelen, gespecialiseerd in werktuigbouwkundige installaties. GWOC richt zich op het beheer en onderhoud van industriële productiemachines, en Facta levert aandrijf-, pomp- en besturingstechniek. Zij werken samen met de Learning Engineer, specialist in technische opleidingstrajecten. De regie is in handen van Techport, eigenaar van het Field Lab Smart Maintenance Techport.

Het vraagstuk

Het slimmer inrichten van onderhoudsprocessen is dé factor waarmee de Nederlandse maakindustrie zich kan onderscheiden. Voorheen was onderhoud iets wat gebeurde volgens plan of bij problemen (correctief). Het nieuwe onderhoud is voorspellend en slim. ‘Smart maintenance’ voorspelt op basis van verzamelde data uit installaties wanneer onderhoud nodig is. Daardoor komen installaties niet meer onverwacht stil te staan en kan efficiënter worden geproduceerd. Vergelijk het met de besparing in brandstofverbruik die ontstaat als mensen tijdig de banden van hun auto’s oppompen. Smart maintenance stelt wel nieuwe eisen aan onderhoudsmonteurs. Zij moeten anders naar onderhoudsmodellen leren kijken en hun gedrag aanpassen.

Het !DEE

Een Masterclass Smart Maintenance bereidt onderhoudsmonteurs voor op de toekomst. De masterclass is zo opgezet dat delen ervan ook te gebruiken zijn voor om- en bijscholing. De vorm is afgestemd op de voorkeuren van de monteurs: veel praktijksituaties, weinig theorie, geen klasjes. Hun dagelijkse praktijk staat centraal. Het eerste deel is een e-learning waarin praktijksituaties met augmented reality zijn nagebootst. In het tweede deel leren de monteurs in de praktijk.

De masterclass wordt uitgeprobeerd in een pilot met onderhoudsmonteurs van de deelnemende bedrijven. Daarna krijgen ook anderen toegang. ROC Nova College en de bedrijfsschool van Tata Steel bieden de masterclass dan aan als her- en bijscholingscursus voor maak- en onderhoudsbedrijven. Het regionale scholings- en arbeidsmarktprogramma House of Skills doet hetzelfde in andere sectoren. Daar kunnen zij-instromers de masterclass gebruiken voor omscholing. Verder wordt de masterclass beschikbaar gesteld aan het landelijke netwerk van Smart Industry Field Labs.

I.amdigital

De bedenkers

FutureWorkSkills, aanbieder van de Nationale AI-cursus, is de aanjager van dit idee. Voor I.AMDIGITAL werkt FutureWorkSkills samen met drie mkb-bedrijven die allemaal voor AI-vraagstukken staan. Dit zijn advocaten- en notariskantoor Lexence, gespecialiseerd in ondernemings- en vastgoedrecht; adviesbureau TechForce, dat innovatiepartners ondersteunt bij subiside- of financieringstrajecten, en RMMBR, een high-end ontwikkelaar van leermethodieken met expertise in digitale leermiddelen.

Het vraagstuk

Kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) gaat het Nederlandse mkb ingrijpend veranderen. Veel standaardwerkzaamheden verdwijnen; over tien jaar zullen de helft van alle Nederlandse beroepsbeoefenaren niet meer toegerust zijn voor hun werk. Amerikaanse en Aziatische bedrijven lopen in de digitale transformatie voorop. Grote Europese bedrijven volgen, maar het mkb blijft achter. Mkb-bedrijven investeren wel in hard- en software, maar niet in de ontwikkeling van mensen die evenzeer nodig is om in de veranderingen mee te kunnen. Er zijn allerlei belemmeringen, zoals een gebrek aan urgentiebesef bij de directie, weerstand tegen verandering bij medewerkers en onvoldoende flexibiliteit om aan de veranderende eisen van de markt te voldoen. Hoe stomen we het Nederlandse mkb klaar voor de digitale transformatie?

Het !DEE

I.AMDIGITAL maakt mkb’ers tot ambassadeurs voor AI. In elk bedrijf wordt een kernteam van medewerkers opgeleid. Daar zit in elk geval iemand bij die beslissingsbevoegd is, iemand verantwoordelijk voor HR, iemand met veel invloed in het bedrijf en een IT-deskundige. Zij krijgen een op maat gemaakte training die verder gaat dan de Nationale AI-cursus. Daardoor kunnen zij na afloop ook collega’s trainen. De training die zij volgen, is een combinatie van e-learnings en workshops. Het programma wordt samengesteld uit verschillende bouwstenen. Competentiebouwstenen vormen in elk geval een belangrijk onderdeel. Deelnemers ontdekken tijdens de training wat de urgentie van AI is, wat het inhoudt, welke succesvolle toepassingen er voor hun sector zijn en hoe ze hun organisatie kunnen meenemen in de verandering. Tot slot maken ze een AI-canvas: een concreet plan voor hun bedrijf. Aan de hand van dit plan brengen ze hun organisatie in beweging.

De methodiek van I.AMDIGITAL wordt aan een grote groep mkb’ers beschikbaar gesteld. Dat gebeurt via de deelnemende bedrijven, via branche-organisaties en online. Het doel is dat in 2024 één miljoen professionals zijn bereikt.

Doe goed met data

De bedenkers

Diversion, een bureau voor maatschappelijke innovatie, wil een datagedreven social enterprise worden. Het bureau haalt veel maatschappelijke signalen en trends op bij doelgroepen die anderen normaliter moeilijk bereiken en vindt dat die data het verdienen om goed opgeslagen en benut te worden. Social Enterprise is als belangenorganisatie voor bedrijven met een maatschappelijke missie goed op de hoogte van de ondersteuningsvragen waar social enterprises in Nederland mee worstelen. Het innovatielab Connext Lab fungeert als adviseur op het gebied van datagedreven werken en helpt om de proeftuin en de toolkit mede vorm te geven.

Het vraagstuk

Gegevens zijn in onze samenleving het nieuwe goud. De berg data waarover we beschikken, wordt almaar groter en dat biedt allerlei kansen. Niet alleen voor de economie, ook voor maatschappelijke en sociale vraagstukken. Want data betekenen kennis: je kunt er de toekomst mee helpen voorspellen. Werken op basis van data – ‘datagedreven werken’ –  is daarom voor alle organisaties belangrijk. Het vraagt wel om andere kennis en vaardigheden en een andere mentaliteit bij werknemers. Ook roept het nieuwe vragen op, bijvoorbeeld over privacy.

Daarom is het goed als in het mkb bedrijven met een maatschappelijke missie, de ‘social enterprises’, het voortouw nemen bij datagedreven werken. Zij kunnen aantrekkelijke businessmodellen bouwen waarin ook nog eens verantwoord met privacy en werknemers wordt omgegegaan. Daarnaast beschikken social enterprises vaak over ongebruikte data die iets zeggen over ontwikkelingen in de maatschappij. Daar kunnen ze maatschappelijke impact mee hebben.

Het !DEE

Diversion begint een proeftuin waar tien tot twaalf medewerkers datagedreven gaan werken. Met steun van een data-expert en andere professionals leren en innoveren deze medewerkers gaandeweg terwijl ze aan het werk zijn: ‘on the job’. Geïnspireerd door maandelijkse workshops zetten ze stappen in hun eigen ontwikkeling. Ook nemen ze in de cultuuromslag naar datagedreven werken hun organisatie bij de hand. Alle kennis, ervaringen, vaardigheden, goede voorbeelden en valkuilen uit de proeftuin komen samen in een informatiepakket voor andere (maatschappelijke) mkb-bedrijven. Dit informatiepakket laat zien wat er nodig is om een organisatie meer databewust te maken en wat dat kan opleveren. Benieuwd naar het verhaal? Lees het interview met Femke Pluymert van Diversion en Leonie Bank van Social Enterprise NL.

Van knowhow naar do how

De bedenkers

‘Van knowhow naar do how’ is een idee van MyBit. Dit IT-bedrijf uit Hilversum telt vijfenzestig medewerkers en ontwerpt, ontwikkelt, begeleidt en beheert complexe ICT-projecten van uiteenlopende aard. MyBit werkt bijvoorbeeld aan innovatieve software op het gebied van cameraobservatie in publieke ruimten en openbaar vervoer, healthcare, 3D-productconfigurators en papierloos vergaderen. Door voorop te lopen met techniek en blijvend te innoveren wil MyBit de wereld elke dag iets veiliger, overzichtelijker en beter maken.

PPS: Make IT Work

MyBit is een van de mede-uitvoerders van Make IT Work. Deze publiek-private samenwerking tussen de Hogeschool van Amsterdam en tal van partners won onder meer de Pro-Motor Award 2018 voor de meest onderscheidende samenwerking tussen het onderwijs, bedrijfsleven en de overheid.

Het vraagstuk

Om tegemoet te komen aan de grote arbeidsmarktbehoefte worden schoolverlaters, herintreders en zij-instromers geworven. Het probleem zit niet zozeer in een gebrek aan technische kennis, maar in de soft skills: er zit een mismatch op de sociaal-maatschappelijke aspecten van het werken in een organisatie. Het gevolg is dat gemiddeld een op de vier nieuwe medewerkers binnen twee jaar alsnog uitstroomt. Een dure grap, want het opleiden en ‘inleren’ van een nieuwe medewerker kost tussen de 12.000 en 18.000 euro. Hoe kan de overgang tussen opleiding en praktijk worden verbeterd, zodat MyBit succesvoller wordt in het inwerken van de nieuwe medewerkers?

“De methodiek is heel goed toepasbaar voor andere ICT-bedrijven op het moment dat zij nieuwe medewerkers in hun bedrijf aannemen.”

Het !DEE

MyBit ontwikkelt een overdraagbare methodiek voor de ‘implementatie’ van de aankomende software engineers in de teams en bedrijven waarin zij komen te werken. De IT-kandidaten en hun teams worden eerder en diepgaander met elkaar verbonden op het gebied van persoonskenmerken (gedrag en drijfveren), teamsamenstellingen en cultuuraspecten van het bedrijf.

Voortgang

Marcel Flipse: “Er werken hier zeventig mensen, voor een groot deel in kleine teams van zo’n vier á vijf personen. Met behulp van een competentiematrix, die een overzicht geeft van de vakinhoudelijke vaardigheden van medewerkers, werden aanvankelijk de teamsamenstellingen gedaan. Deze matrix hebben we uitgebreid met het DISC-gedragsprofiel. Daarmee worden instromers aan teams toegevoegd die, los van kenniscompetenties, qua persoonlijk gedrag een zo goed mogelijke match hebben. Binnen de teams hebben we een ‘interne ambassadeur’ aangesteld die kennis heeft gemaakt met de methodiek met als doel deze in te zetten binnen het team.”

Masseerwerk
Onze mensen zijn het gewend om op bijna uitsluitend technische vaardigheden projecten te doen. Daarbij ontstaat er soms ook best wat weerstand. Een ICT-ontwikkelaar is van nature gewend om op basis van inhoud en techniek te beoordelen of iets al dan niet goed is. Onze ‘Van knowhow naar do how’-methode is een nieuwe softskill-laag die we hebben toegevoegd, een laag die mede bepalend is of iemand binnen het team past. Deze nieuwe insteek op gedragsniveau vergt wat masseerwerk binnen het bedrijf. En daar is tijd voor nodig. Wij kunnen de methodiek uitleggen, maar onze werknemers kunnen het beter in een kader plaatsen als ze resultaten zien en ik gesprek gaan met collega’s die daadwerkelijk van werkplek zijn veranderd. Als je een casus aan collega’s voorlegt, dan gaat het leven en begrijpen ze het beter. Ervaringen zijn nodig om de methodiek in het bedrijf te implementeren. Afdwingen werkt niet.”

Uitstroom reduceren
We krijgen enthousiaste eerste reacties. En we zien dat de uitstroom binnen ons bedrijf dit jaar een paar procent lager is dan vorig jaar. Toen lag de uitstroom op bijna twaalf procent, nu is dat acht procent. Het is wat vroeg om daar conclusies aan te verbinden, maar het lijkt erop dat het een met het ander te maken heeft. In de toekomst verwachten we de uitstroom nog verder te reduceren.”

Feestelijke uitreiking cheque door Mona Keijzer, Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat